CANVLAS
CANVLAS is een artistiek onderzoeksproject van Gert Robijns dat de relatie tussen kunst, landbouw en materiaalproductie herdenkt. Het project ontwikkelt zich op de Bollenberg in Borgloon en vertrekt vanuit een fundamentele verschuiving: van bouwen naar verbouwen.
Aanvankelijk was op deze locatie een serre-achtig kunstwerk gepland binnen Reset Haspengouw, een initiatief dat landbouw en kunst wilde samenbrengen. Door weerstand vanuit de landbouwsector kon deze constructie echter niet gerealiseerd worden. Deze beperking vormde het vertrekpunt voor een nieuwe artistieke strategie, waarin niet langer een object wordt toegevoegd aan het landschap, maar het landschap zelf actief wordt ingezet als producerend medium.
In het voorjaar wordt het perceel ingezaaid met vlas, een gewas dat historisch en economisch verankerd is in de regio. Vlas vormt de basis voor linnen en uiteindelijk voor schilderdoek. Door dit proces centraal te stellen, verschuift de rol van het landschap: het wordt niet enkel drager van kunst, maar ook producent van het materiaal waarop kunst kan ontstaan.
Het project volgt het volledige traject van vlas, van bodemvoorbereiding tot eindproduct. Alle fases, van ploegen en inzaaien tot groei, bloei, oogst, roten, zwingelen en verwerking tot linnen, worden gedocumenteerd en in beeld gebracht. Hierbij wordt samengewerkt met landbouwer Bert Voscarius, actief in Zuid-Limburg, en met Raymond Libeert van Libeco in Meulebeke, waar het vlas uiteindelijk verwerkt wordt tot linnen.
Parallel aan het landbouwproces worden gesprekken gevoerd met verschillende betrokkenen, waaronder landbouwers, beleidsmakers en zowel voor- als tegenstanders van het oorspronkelijke serreproject. Deze stemmen maken deel uit van een breder narratief rond grondgebruik, klimaat, productie en de positie van landbouw binnen het hedendaagse landschap.
Het eindbeeld van CANVLAS is een veld vlas dat het volledige perceel bedekt en tegelijk de grondstof voortbrengt voor het canvas. Het landschap transformeert van een plek waar kunst wordt gebouwd naar een systeem dat het materiaal voor kunst genereert.
CANVLAS positioneert zich op het snijvlak van kunst, ecologie en economie en stelt een alternatieve manier van denken voor: niet door toevoeging, maar door transformatie van bestaande processen. Het project maakt zichtbaar hoe landbouwpraktijken, natuurlijke cycli en artistieke productie met elkaar verweven zijn en hoe de grond zelf een actieve rol kan spelen als drager en maker van kunst.
Sinds de realisatie van het dorp ontwikkelen zich artistieke interventies in Zuid-Limburg en de ruimere regio, niet zonder frictie. Sommige projecten worden gedragen, andere stuiten op weerstand en verdwijnen nog voor ze kunnen landen. Fietsen onder de grond werd stopgezet bij gebrek aan lokaal draagvlak, en ook het serreproject werd na kritiek vanuit de landbouwsector elders gerealiseerd. CANVLAS vertrekt vanuit deze spanning en brengt twee bewegingen samen. Enerzijds ontstaat een beeld: een veld vlas dat het perceel bedekt en de grondstof vormt voor canvas, een proces van bodem tot schilderdoek dat wordt vastgelegd in film. Anderzijds ontstaat een gesprek waarin verschillende stemmen—voor- en tegenstanders—samenkomen en eerdere momenten van frictie opnieuw zichtbaar worden, van Delicious 2005 tot het serreproject. Beeld en context raken met elkaar verweven: terwijl het landschap produceert, verschuift het draagvlak en verdwijnt het soms. CANVLAS toont zo een landschap in beweging, als actieve kracht—drager én maker van het beeld.
